به گزارش «نفت ما»، هفته گذشته وزیر نفت از کشف بیش از هفت هزار و پانصد میلیارد فوتمکعب گاز در جنوب استان فارس خبر داد و اعلام کرد با احتساب ضریب بازیافت حدود ۷۲ درصد، امکان برداشت نزدیک به پنج هزار و هفتصد میلیارد فوتمکعب گاز از میدان «تخته» وجود دارد.
در ادامه، سید محیالدین جعفری، مدیر اکتشاف، ارزش اقتصادی این میدان گازی تازهکشفشده را حدود ۴۵ میلیارد دلار اعلام کرد و «تخته» را یکی از پیچیده ترین کشفهای گازی کشور در دو دهه اخیر دانست. به گفته او، این میدان علاوه بر ذخایر گازی، حدود ۲۷ میلیون بشکه میعانات گازی درجا دارد که نزدیک به ۲۰ میلیون بشکه آن قابل استحصال است و همین موضوع، ارزش اقتصادی میدان را افزایش میدهد.
جعفری همچنین درباره روند اکتشاف «تخته» توضیح داد که حفاری چاه اکتشافی این میدان بهتنهایی حدود ۱۷ ماه زمان برده است و پس از پایان عملیات اکتشافی و انجام آزمایشهای نهایی نیز دادههای بهدستآمده بهطور دقیق مورد بررسی قرار گرفت تا ابعاد واقعی این کشف مشخص شود.
با توجه به حجم ذخایر و ارزش اقتصادی این میدان، پرسش اصلی این است که «تخته» در نهایت چه ظرفیتی برای تولید گاز خواهد داشت و توسعه آن با چه زیرساختهایی امکانپذیر است؟ در همین زمینه، محیالدین جعفری، مدیر اکتشاف شرکت ملی نفت ایران، در گفتوگو با «نفت ما» جزئیات بیشتری درباره ظرفیت تولید، میزان گاز قابل استحصال، روند توسعه میدان و نحوه انتقال و فرآورش گاز آن ارائه کرد.
سیدمحیالدین جعفری، در گفتوگو با «نفت ما» درباره میدان گازی کشفشده «تخته» و در پاسخ به این پرسش که با توجه به پنج هزار و ۵۰۰ میلیارد فوت مکعب گاز قابل استحصال، ظرفیت تولید طراحیشده میدان تخته چند میلیون مترمکعب در روز خواهد بود؟ گفت: «اگر روزانه تولید یک فاز استاندارد پارس جنوبی را ۲۸ میلیون مترمکعب در نظر بگیریم، این میدان خواهد بود تا ۱۵ سال و میزان روزی ۲۸ میلیون مترمکعب گاز تولید کند. البته این یک برآورد اولیه ولی دقیق است »
جعفری ادامه داد:«هنگام حفر یک چاه، اجازه میدهیم هیدروکربن به سطح برسد. سپس طی چند روز، با توجه به هیدروکربن تولیدی، فشار آن را بررسی و از سیال نمونهبرداری میکنیم. این اطلاعات بعداً وارد نرمافزارها و مدلهای مختلف مخزنی میشود و محاسبات لازم طی یک تا سه ماه انجام خواهد شد. در این مرحله، حجمها و نقشههای میدان بهروزرسانی میشوند و میزان انطباق آنها با اطلاعات جدید مورد بررسی قرار میگیرد. در نهایت با مطالعات مهندسی مخزن به یک حجم اولیه میرسیم که با توجه به اطلاعات موجود، دقیقترین تصویر فعلی از حجم مخزن است.»
وی افزود: «با حفر دو یا سه چاه دیگر، اطلاعات جدیدی از مخزن به دست میآید و حجمهای برآوردشده با این دادهها تطبیق پیدا میکنند. در آن مرحله، سناریوی تولید نیز روشنتر خواهد شد. با این حال، بر اساس همین حجمهایی که اکنون اعلام شده و اطلاعات موجود، اگر تولید روزانه یک میلیارد فوت مکعب گاز، معادل حدود ۲۸ میلیون مترمکعب، در نظر گرفته شود، این میدان میتواند تا ۱۵ سال گاز مورد نیاز چند استان کمجمعیت اما بااهمیت، از جمله بوشهر، ایلام و خراسان شمالی را بهصورت همزمان تأمین کند.»
وی درباره ضریب بازیافت نیز گفت:«بر اساس مطالعات مخزنی، اطلاعات مربوط به تخلخل، تراوایی و سایر مشخصات مخزن به دست میآید. بر مبنای این دادهها، میزان بازیافت گاز یا نفت موجود در مخزن محاسبه میشود و در نهایت مشخص خواهد شد چه درصدی از گاز یا نفت موجود، قابل استحصال است. این فرآیند کاملاً یک کار مهندسی در حوزه نفت است.»
جعفری درباره منبع مالی توسعه این میدان گازی توضیح داد: «ما در این مرحله فقط مسئولیت کشف را داریم، اما برای ورود به مرحله تولید، ابتدا باید سناریوی توسعه مشخص شود. بر اساس این سناریو، باید مشخص کنیم گاز از طریق خط لوله به کدام پالایشگاه منتقل خواهد شد یا اینکه اساساً نیازی به احداث پالایشگاه جدید وجود دارد یا خیر. برای مخزنی مستقل مانند تخته، با توجه به وجود پالایشگاههای متعدد در جنوب کشور، احداث پالایشگاه جدید منطقی به نظر نمیرسد؛ مگر اینکه سناریوی دیگری در نظر گرفته شود. بنابراین، هزینه و زمان توسعه میدان نیز متناسب با سناریوی تولید محاسبه خواهد شد.»
وی با اشاره به نزدیکی منطقه به میادین گازی شانول و هما و امکان استفاده از ظرفیتهای فرآورشی موجود، تصریح کرد: «پالایشگاه فجر جم، پالایشگاه پارس جنوبی و پالایشگاه پارسیان را میتوان بهعنوان میزبان گاز میدان تخته در نظر گرفت و گاز تولیدی را به این پالایشگاهها منتقل کرد.»
مدیر اکتشاف شرکت ملی نفت ایران درباره اینکه هزینه و زمان توسعه میدان تخته، با توجه به شیرین بودن گاز، نسبت به یک میدان گازی ترش تا چه اندازه کاهش پیدا میکند، گفت: «اگر قرار باشد برای چنین گازی پالایشگاه جدیدی ساخته شود، با توجه به ترکیب آن، فرآیند شیرینسازی به شکلی که در پارس جنوبی وجود دارد، مورد نیاز نخواهد بود. همین موضوع، توسعه میدان را اقتصادیتر میکند و از نظر زمانی نیز یک مزیت محسوب میشود.»
جعفری ادامه داد: «شیرین بودن گاز از نظر انتقال نیز مزیت مهمی است. انتقال گاز شیرین از نظر ایمنی تفاوت زیادی با گاز ترش دارد. البته گاز شیرین هم در صورت نشت میتواند خطرات خود را داشته باشد و تمام الزامات حفاظتی در زمان انتقال باید بهطور کامل رعایت شود، اما محدودیتها و الزامات مربوط به انتقال گاز ترش را ندارد.»
وی درباره موقعیت جغرافیایی میدان تخته نیز توضیح داد: «این میدان به طول ۵۰ کیلومتر و عرض ۴ کیلومتر، در شمال شرق ناحیه بلندای فارس قرار گرفته است. بلندای فارس یک ناحیه زمینشناسی است و کل منطقه پارس جنوبی نیز در زونی به نام بلندای فارس قرار دارد. ما اکنون در شمال شرقیترین نقطه این بلندا حفاری کردهایم و این کشف در واقع جغرافیای ناحیه بلندای فارس را تا حدودی توسعه داده است.»
وی افزود: «ما در حوزه اکتشاف، به دنبال منابع نفت و گاز هستیم و این مطالعات نشان داد که بلندای فارس در بخش شمال شرقی، از نظر جغرافیایی گستردهتر از محدودهای است که تاکنون تصور میکردیم. پیش از این تصورمان این بود که شاید حجم گازی مورد انتظار در این منطقه وجود نداشته باشد یا در صورت وجود، از نظر اقتصادی قابل بهرهبرداری نباشد. اما ماهیت اکتشاف همین است؛ نشانهها و شواهد باید مرحله به مرحله بررسی شوند تا به قطعیت برسیم.»
جعفری ادامه داد: «با کشف میدان تخته مشخص شد که این ناحیه حاوی گاز است. بنابراین، احتمال وجود میادین دیگری در اطراف آن نیز مطرح است و این مناطق در اولویت برنامههای ما برای اکتشاف گاز قرار گرفتهاند. این موضوع خبر خوبی است و این احتمال وجود دارد که در سالهای آینده، با حفاری و تمرکز بیشتر بر میدانهای اطراف، مشخص شود آنها نیز حاوی گاز هستند. برای این منظور باید عملیات اکتشافی را از مطالعات ژئوفیزیکی و زمینشناسی گرفته تا عملیات حفاری ادامه دهیم. مجموعه این اقدامات میتواند به شناسایی منابع جدید گاز در اطراف میدان تخته کمک کند.»
دیدگاهتان را بنویسید
دیدگاه ها