به گزارش بازارمشترک
تازه‌ترین آلبوم «راغب» به نام «فریاد» یکشنبه ۱۹ مهر در تالار وحدت با حضور مصطفی راغب، بابک زرین، محمدرضا منصوری، حسن اردستانی، افشین مقدم و پدرام کشتکار رونمایی شد.
مصطفی راغب در ابتدای مراسم رونمایی آلبوم «فریاد» ضمن تبریک روز دختر و با اشاره به ترکیب هنرمندان حاضر در این آلبوم گفت: این آلبوم ترکیبی از نسل طلایی موسیقی پاپ ایران در چند دهه گذشته و نسل جدید است؛ به‌اصطلاح استعدادهایی که این روزها از این کلمه برای توصیف آنها استفاده می‌کنیم.
راغب همچنین یاد هنرمندانی که دیگر نیستند، از جمله «حمید هیراد» را گرامی داشت و افزود: به یاد همه عزیزانی که کنار ما بودند، در زندگی‌مان حضور داشتند و آهنگ‌های من را در کنسرت‌ها می‌خواندند، اما امروز دیگر نیستند؛ به یاد همه هنرمندان و پیشکسوتانی که جای خالی‌شان بسیار احساس می‌شود، چند دقیقه سکوت کنیم.
او با تأکید بر اهمیت همدلی و پذیرش تفاوت‌ها گفت: من همیشه می‌گویم ایران قشنگ است؛ ایران شامل تعداد زیادی انسان شریف، مهربان و دلسوز است که با تفکرات، ایده‌ها و عقاید متفاوت کنار هم جمع شده‌اند تا زندگی قشنگی را رقم بزنند. زندگی ما انسان‌ها همین است، اینکه بتوانیم با مهربانی، لطافت و احساس در کنار هم زندگی کنیم و تفاوت‌های یکدیگر را بپذیریم.
راغب همچنین با اشاره به دشواری انتخاب قطعات این آلبوم، گفت: در این آلبوم ۱۵ قطعه را تولید کردیم، در اصل دو آلبوم را منتشر می‌کنیم. انتخاب هر قطعه برای من بسیار سخت بود. حتی بابک زرین عزیز و افشین مقدم نازنین، آثار بسیار زیبای دیگری هم برای من فرستاده بودند که واقعاً دلم نمی‌آمد از میان آنها انتخاب کنم.
هنر، ادبیات و موسیقی به این همه مجوز نیاز ندارند
این خواننده با اشاره به دشواری‌های دریافت مجوز برای آثار موسیقایی افزود: بخشی از این آثار را برای دریافت مجوز ارائه کرده بودیم و روند دریافت مجوز در کشور ما مشکلات خودش را دارد. به نظر من، هنر، ادبیات و موسیقی به این همه مجوز نیاز ندارند. هنرمند با دل و روح و روانش زندگی می‌کند و روزها با اثری که خلق کرده، زندگی کرده است. چطور می‌توان به او گفت که فلان کلمه یا مصرع را حذف کند؟ واقعاً نمی‌توانم این موضوع را بپذیرم.
راغب ادامه داد: گاهی به کلماتی ایراد گرفته می‌شود که به نظر من، خارج از چارچوب فرهنگی ما نیستند. نمی‌دانم چرا چنین حساسیت‌هایی وجود دارد. این مسئله برای من همیشه جای سؤال داشته است.
او با بیان اینکه یکی از اهدافش در تولید این آلبوم، گردهم آوردن هنرمندان نسل‌های مختلف موسیقی پاپ بوده است، گفت: تنها چیزی که من را در این آلبوم خوشحال کرد، حضور ترکیبی از نسل طلایی موسیقی پاپ در کنار نسل جدید بود.
این خواننده با تأکید بر لزوم توجه به نقش آهنگسازان در ماندگاری آثار موسیقی اظهار کرد: وقتی قطعه‌ای ماندگار می‌شود، نباید فقط به صدای خواننده نگاه کنیم. پشت هر اثر، خالقانی هستند که با آن زندگی کرده‌اند. اگر امروز قطعه‌ای مانند «عشق من» شنیده می‌شود و مردم با آن ارتباط برقرار می‌کنند، باید صاحبان اصلی آن اثر را هم ببینیم و فقط خواننده را ملاک قرار ندهیم.
او با اشاره به شیوه آهنگسازی در نسل‌های گذشته افزود: من همیشه از استاد جهانبخش پازوکی به نیکی یاد می‌کنم. ایشان وقتی برای خوانندگان قطعه‌ای می‌ساختند، آن را متناسب با تونالیته و وسعت صدای همان خواننده طراحی می‌کردند. این‌طور نبود که چندین قطعه آماده کنند و به خواننده‌ها پیشنهاد بدهند که یکی را انتخاب کنند. متأسفانه امروز گاهی چنین رویکردی دیده می‌شود، درحالی‌که باید به خالقان آثار، هنرمندان باسواد و ریشه‌دار موسیقی احترام بگذاریم.
راغب همچنین با اشاره به همکاری با بابک زرین گفت: وقتی از افشین مقدم صحبت می‌کنم، از هنرمندی حرف می‌زنم که کارنامه بسیار قوی‌ای دارد. بابک زرین هم از آهنگسازانی است که من از نوجوانی آثارش را دوست داشتم. وقتی آثاری از او می‌شنیدم، با آنها همذات‌پنداری می‌کردم. حتی آلبوم «طلوع» را با احساس زیادی گوش می‌دادم.
او در بخشی از سخنانش به جایگاه نصرالله معین در میان مخاطبان موسیقی ایران اظهار کرد: به نظرم معین در میان مردم جایگاه ویژه‌ای دارد و اقشار مختلف جامعه با آثار او ارتباط برقرار می‌کنند؛ از کسانی با باورهای متفاوت گرفته تا افرادی با اعتقادات مذهبی. این ارتباط فقط به آثار او محدود نمی‌شود و شخصیت و انرژی مثبتی که از او دریافت می‌شود نیز در آن تأثیر دارد.
نوازندگان سازهایشان را فروخته‌اند
او با اشاره به شرایط دشوار معیشتی برخی نوازندگان اظهار کرد: در چند ماه اخیر، جامعه موسیقی آسیب بسیار جدی دیده است. دوستان و نوازندگان عزیزی را دیده‌ام که سازهایی را که ۲۰ سال با آنها نوازندگی کرده‌اند، برای فروش گذاشته‌اند. نوازنده‌ای را می‌شناسم که بعد از این اتفاقات، راننده اسنپ شده و هنرمندی را می‌شناسم که برای تأمین نیازهای اولیه زندگی‌اش مشکل دارد.
این خواننده با بیان اینکه مشکلات اقتصادی تنها مختص هنرمندان نیست، افزود: مردم معمولاً ظاهر زندگی هنرمندان را می‌بینند، اما واقعیت چیز دیگری است. در همین شرایط، یکی از دوستانم با من تماس گرفت و مبلغی از من خواست. وقتی مبلغی را که می‌توانستم به او بدهم، گفتم، خودش تعجب کرد و پرسید که تو این پول را از کجا می‌آوری؟ هرکدام از ما که در این کشور زندگی می‌کنیم، به شکلی با مشکلات اقتصادی درگیریم، اما مظلومیت هنرمندان موسیقی واقعاً قابل تأمل است.
چرا پیشکسوتان خانه‌نشین شده اند؟
راغب با انتقاد از شرایط فعالیت هنرمندان پیشکسوت ادامه داد: چرا باید بسیاری از پیشکسوتان ما خانه‌نشین شوند؟ من همیشه از روی علاقه و نه برای دیده‌شدن یا شعار دادن، سعی کرده‌ام با این هنرمندان تماس بگیرم و از آنها بپرسم چرا دیگر فعالیت نمی‌کنند. بعضی از آنها می‌گویند شرایط بازار موسیقی تغییر کرده و با آثاری که امروز تولید می‌شود، ارتباط چندانی برقرار نمی‌کنند. به آنها می‌گویم شما باید حضور داشته باشید تا هنرمندان باسواد و باتجربه نیز دیده شوند.
او همچنین با اشاره به مشکلات معیشتی و نبود حمایت کافی از هنرمندان گفت: یک هنرمند چرا باید از بیمه و امنیت شغلی محروم باشد؟ چرا باید نگران اجاره خانه و هزینه‌های رفت‌وآمدش باشد؟ شاید امروز جای طرح این مسائل نباشد و من هم دوست داشته باشم این روز برایم روزی زیبا و به‌یادماندنی باشد، اما باید واقعیت‌ها را پذیرفت.
این خواننده در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به اهمیت انتشار آلبوم در موسیقی ایران اظهار کرد: سال‌هاست که متأسفانه فرهنگ آلبوم را فراموش کرده‌ایم. نمی‌دانم چه کسی مقصر است، اما من خودم آلبوم را بسیار دوست دارم و این دومین آلبوم من است. نخستین مراسم رونمایی آلبومم نیز در همین مکان برگزار شد.
او با اشاره به شرایط اقتصادی مخاطبان و هزینه‌های تولید آثار موسیقایی افزود: باید در نظر بگیریم که آیا مردم با شرایط اقتصادی امروز توان خرید آلبوم را دارند یا نه. هنرمندان هم به این موضوع فکر می‌کنند. امیدوارم آلبومی که تولید کرده‌ایم، به‌صورت فیزیکی در اختیار مردم قرار بگیرد.
راغب با تأکید بر هزینه‌های بالای تولید آلبوم گفت: ما هنرمندان و موزیسین‌ها تا جایی که توان داریم، از خودمان مایه می‌گذاریم تا اثری را به مردم تقدیم کنیم. تولید یک آلبوم هزینه‌های سرسام‌آوری دارد و نمی‌توان زحمات استادان و هنرمندان باتجربه را نادیده گرفت. هنگام همکاری باید به سابقه و کارنامه هنری کسانی که در تولید اثر نقش دارند، توجه کنیم و برای تجربه و دانش آنها ارزش قائل باشیم.
او با بیان اینکه قرار بود مراسم رونمایی آلبوم یک سال پیش برگزار شود، اظهار کرد: قرار بود یک سال پیش مراسم رونمایی را برگزار کنیم. مگر می‌شود در این کشور استرس نداشت؟ من مدام نگران بودم که نکند مراسم لغو شود.
پس آن حمایت‌هایی که از آن صحبت می‌کردید، کجاست؟
این خواننده در ادامه با انتقاد از عملکرد برخی نهادهای دولتی در حمایت از هنرمندان گفت: من از ارگان‌های دولتی انتقادهای زیادی دارم. زمانی که به هنرمندان نیاز دارند، از آنها انتظار دارند که حمایت کنند، اما در شرایطی که هنرمندان به حمایت نیاز دارند، متأسفانه اتفاقی نمی‌افتد. این موضوع هم تفاوتی میان هنرمندان تئاتر، سینما، موسیقی و بازیگری ندارد.
او با تأکید بر اینکه حمایت هنرمندان از کشور باید از سر علاقه به ایران باشد، افزود: هرکسی اگر از کشور حمایت می‌کند، باید به‌خاطر این خاک مقدس باشد، نه به‌خاطر هیچ چیز دیگری. هنرمندان انسان‌های ملاحظه‌کاری هستند و اگر حرفی نمی‌زنند، به این دلیل است که نمی‌خواهند فضای جامعه را ملتهب کنند، اما گاهی آدم از شرایطی که وجود دارد، ناراحت می‌شود.
راغب با اشاره به تماس‌های برخی مجموعه‌ها برای دعوت از هنرمندان در برنامه‌های مختلف اظهار کرد: بارها تماس گرفته‌اند و گفته‌اند که برنامه‌ای داریم و راغب را دعوت کنید. من هم صریح می‌گویم که از مجموعه‌های مختلف با ما تماس گرفته‌اند و درخواست همکاری داشته‌اند، اما وقتی نوبت به حمایت از خود هنرمند می‌رسد، حتی از یک بیلبورد در سطح شهر هم خبری نیست. وقتی قرار است آلبوم راغب رونمایی شود، پس آن حمایت‌هایی که از آن صحبت می‌کردید، کجاست؟
به‌خاطر خواندن بعضی قطعات آقای معین در یزد ممنوع‌الکار هستم
این خواننده با قدردانی از مسئولان شهر یزد گفت: از مسئولان شهرم در استان یزد ممنونم که توانستم تعدادی بیلبورد در این شهر داشته باشم. همچنین در شهر زیبای اصفهان، شهر معین عزیز، این امکان فراهم شد. من در آنجا به‌خاطر خواندن بعضی قطعات آقای معین ممنوع‌الکار هستم. علاقه و عشق را از انسان نگیرید.
او با تأکید بر اهمیت منش انسانی در روابط میان هنرمندان افزود: من همیشه به این موضوع اعتقاد دارم که ذات پاک انسان تغییر نمی‌کند. هنر و جایگاه ممکن است روزی تغییر کنند، اما آن چیزی که از آدم‌ها در ذهن ما باقی می‌ماند، شخصیت و خاطره خوبی است که از خودشان به‌جا می‌گذارند.
این خواننده در ادامه با اشاره به هنرمندان و مخاطبانی که در سال‌های گذشته از دست داده است، اظهار کرد: در سالن‌های کنسرت، جوانانی بودند که همراه من آثارم را می‌خواندند و عاشق وطنشان بودند، اما امروز دیگر در میان ما نیستند. همچنین دوستی را از دست داده‌ام که سال‌ها در کنار هم کنسرت برگزار می‌کردیم. ما هنرمندان زیادی را در عرصه‌های تئاتر، موسیقی و سینما از دست داده‌ایم؛ انسان‌هایی که در زندگی ما خاطرات بسیاری به‌جا گذاشته بودند.
برای حفظ اعتقاداتم، سال‌ها پنهانی موسیقی گوش می‌دادم
راغب در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به مخالفت خانواده‌اش با ورود او به عرصه موسیقی گفت: من از ۹ سالگی صدایی داشتم که هدیه خدا به من بود، اما در خانواده‌ای مذهبی بزرگ شدم و پدرم با خوانندگی من مخالف بود. برای همین، سال‌ها با دشواری تلاش کردم تا بتوانم در این مسیر قدم بردارم.
او با بیان اینکه در دوران نوجوانی برای گوش دادن به موسیقی مورد علاقه‌اش نیز محدودیت‌هایی داشته است، افزود: یک کامپیوتر از پدرم خواستم و به او گفتم می‌خواهم ردیف‌های موسیقی عرب را کامل‌تر کنم و در این زمینه کار کنم. پدرم هم برایم کامپیوتر تهیه کرد، اما در کنار کاری که به او گفته بودم، موسیقی‌های مورد علاقه‌ام را هم گوش می‌دادم. حتی آلبوم‌های خوانندگانی مثل معین را در پوشه‌هایی جداگانه و به‌صورت پنهانی نگه می‌داشتم. گاهی با یک بار شنیدن، قطعات را حفظ می‌کردم؛ چون از واکنش پدر و مادرم می‌ترسیدم.
راغب با اشاره به اینکه خانواده‌اش نگران تأثیر خوانندگی بر رفتار و اخلاق او بودند، اظهار کرد: آن زمان پدر و مادرم تصور می‌کردند اگر وارد عرصه موسیقی شوم، ممکن است از نظر اخلاقی تغییر کنم. این نگاه هنوز هم در بعضی خانواده‌ها وجود دارد و نسل‌های قدیمی‌تر گاهی موسیقی را با چنین نگرانی‌هایی می‌بینند.
این خواننده درحالی که خود را «جانباز موسیقی در بین قشر مذهبی» خطاب کرد، به برخی مخالفت ها در مسیر فعالیت موسیقایی خود اشاره کرد و گفت: من در این عرصه خیلی زحمت کشیدم. حتی مسئولان سازمانی در یزد به‌خاطر نوحه‌هایی که می‌خواندم، من را خواستند و گفتند یا نوحه بخوان یا خواننده باش. من هم گفتم «زمانی نوحه‌خوانی را کنار می‌گذارم که خود امام حسین(ع) در خوابم بیاید و بگوید این کار را نکن. شما نمی‌توانید برای من تعیین تکلیف کنید.»
او با بیان این نگرش خود که اعتقادات مذهبی لزوماً به یک شیوه خاص از شنیدن موسیقی محدود نمی‌شود، اظهار کرد: بعضی چیزها ریشه در باورهای قلبی ما دارند و نمی‌توان گفت صرفاً به‌دلیل شرایط امروز شکل گرفته‌اند. من معتقدم انسان‌ها با عقاید، فرهنگ‌ها و تفکرات متفاوت آفریده شده‌اند تا در کنار هم زندگی کنند. خوب بودن یک انسان را نمی‌توان با عقیده یا تفکر او سنجید؛ در نهایت، هرکس باید به ذات و خلوت خودش رجوع کند.
راغب با اشاره به نگرانی برخی خوانندگان از واکنش مخاطبان در فضای مجازی گفت: از من می‌پرسیدند که «برای از دست دادن دنبال‌کننده‌ها نمی‌ترسی؟» من معتقدم اگر خودم باشم، مردم راحت‌تر من را می‌پذیرند تا اینکه بخواهم برای جذب دنبال‌کننده نقش بازی کنم. شاید در سال‌های اول فعالیت با مجموعه آواز، این دغدغه را داشتم، اما با گذشت زمان پخته‌تر شدم. چیزی که در زندگی یاد گرفته‌ام این است که خودم باشم.
او با بیان اینکه ممکن است بخشی از مخاطبانش از نظر عقیدتی و فکری با او تفاوت داشته باشند، افزود: اتفاقاً همین تفاوت‌ها برای من زیبایی دارد. نباید زندگی را سخت کنیم؛ ممکن است در یک موقعیت، نوحه‌های کویتی‌پور را بشنویم و در شادی‌ها هم موسیقی شاد را انتخاب کنیم. این‌ها لزوماً در تضاد با یکدیگر نیستند.
این خواننده در ادامه با اشاره به حضور نام خدا در آثار برخی خوانندگان و اینکه در یکی از پادکست‌ها شنیده که گفته شده بود نام خدا در آثار یک خواننده قبل از انقلاب بسیار دیده می‌شود، افزود: من تصور می‌کردم این ویژگی بیشتر در آثار معین وجود دارد، اما این نگاه نشان می‌دهد نباید درباره آدم‌ها و باورهایشان از پیش قضاوت کنیم. بسیاری از جوانان واقعاً به خدا علاقه دارند و اعتقاداتی دارند که شاید در نگاه دیگران دیده نشود.
راغب همچنین درباره نگاه خود به موسیقی و نسبت آن با اعتقادات مذهبی گفت: من خیلی تلاش کردم این موضوع را توضیح بدهم که موسیقی را نباید به‌طور کلی حرام دانست. گرسنگی آدم‌ها حرام است. البته موسیقی نامناسب هم وجود دارد، مثلاً اثری که با شعر سخیف، حرمت عشق را زیر سؤال می‌برد. به نظرم نباید بیش از اندازه درگیر واژه‌ها شد و باید به محتوا و تأثیر آثار توجه کرد.
او در ادامه با اشاره به علاقه خود به موسیقی استاد «فرهنگ شریف» گفت: من هنوز هم با تار استاد فرهنگ شریف مناجات می‌کنم. شاید بعضی افراد به‌دلیل این حرف من را سرزنش یا مسخره کنند، اما معتقدم راه‌های رسیدن به خدا متفاوت است و نباید تصور کنیم همه باید از یک مسیر به آن برسند.
مردم ما هیچ گناهی ندارند/ بارها برای کودکان میناب گریه کرده‌ام
این خواننده با اشاره به احساس تنهایی خود در روزهای اخیر گفت: به همین دلیل قطعه «کجایی» را در آلبوم قرار دادم. احساس می‌کردم باید به آنچه قلبم می‌گوید، گوش کنم و آثاری را منتشر کنم که با احساساتم در آن روزها ارتباط دارند. در شرایطی که با گرانی، افزایش قیمت ارز و استرس‌های مختلف زندگی روبه‌رو هستیم، خودم هم احساس تنهایی می‌کردم. امیدوارم مردم ما دیگر احساس تنهایی نکنند. مردم ما هیچ گناهی ندارند حتی اگر زیر پست‌های من توهین کنند باید دید که چه شده که مردم اینگونه شده است. من خودم بارها برای کودکان میناب در خلوت خودم گریه کرده‌ام. آنها عزیز دل همه ما هستند.
راغب در ادامه با اشاره به تلاش عوامل آلبوم «فریاد» برای حفظ اصالت موسیقی گفت: سعی کردیم اصالت و ریشه‌های موسیقی کلاسیک را در این آلبوم حفظ کنیم و امیدوارم مخاطبان بتوانند این ویژگی را در آثار بشنوند.
از هنرمندان مستقل حمایت نمی‌شود
بابک زرین، آهنگساز و ترانه‌سرا در مراسم رونمایی آلبوم «فریاد» راغب، با اشاره به دشواری‌های تولید مستقل آثار موسیقایی، بر ضرورت حمایت نهادها و شرکت‌ها از هنرمندان تأکید کرد و گفت: بسیاری از ارگان‌ها و بانک‌ها از هنرمندان حمایت می‌کنند، اما شرایط برای هنرمندان مستقلی مانند محمدرضا عزیز، راغب و حامی که به‌صورت مستقل فعالیت می‌کنند، دشوارتر است؛ چراکه هزینه‌ها را شخصاً تأمین می‌کنند. می‌دانم که این کار بسیار سختی است.
او با انتقاد از کمبود حمایت برخی مجموعه‌ها از فعالیت‌های هنری افزود: بسیاری از ارگان‌ها، شرکت‌ها و کمپانی‌هایی که می‌توانند به رونق هنر کمک کنند، آن‌طور که باید در این زمینه حضور ندارند. درحالی‌که حمایت آنها می‌تواند به بهبود شرایط فعالیت هنرمندان کمک کند.
این آهنگساز با اشاره به ویژگی‌های شخصیتی و توانایی‌های موسیقایی این خواننده، همکاری با او را تجربه‌ای لذت‌بخش توصیف کرد و گفت: راغب انسان شفافی است و من در مدت همکاری با او، از همراهی‌اش لذت برده‌ام؛ چه از نظر صدایی و چه از نظر شخصیتی.
او با اشاره به تفاوت میان شخصیت هنرمندان و فعالیت حرفه‌ای آنها افزود: متأسفانه یا خوشبختانه، در عرصه هنر ما گاهی شخصیت و کار هنری دو مقوله جدا از هم هستند. نمی‌دانم بعد از مدتی فعالیت و انجام برخی کارها چه اتفاقی می‌افتد، اما راغب از نظر شخصیتی واقعاً انسان بسیار خوبی است.
راغب شبیه آقای معین است
زرین با مقایسه شخصیت راغب با معین، خواننده موسیقی پاپ، اظهار کرد: در طول سال‌هایی که با راغب همکاری داشته‌ام، همیشه به خودش گفته‌ام که شخصیتش من را یاد آقای معین می‌اندازد. من جوانی‌های آقای معین را ندیده‌ام، اما در این سال‌ها که با او همکاری داشته‌ام، این شباهت را احساس کرده‌ام. راغب انسان بسیار خوبی است و صدای خوب و انرژی مثبتی دارد.
این آهنگساز درباره روند تولید قطعه «فریاد» توضیح داد: سعی کردیم کارهایی که انجام می‌دهیم، کمی با آثاری که راغب به‌تنهایی می‌خواند، متفاوت باشد. در این مسیر با هنرمندان خوبی مانند سعید و افشین مقدم همکاری کردیم و تجربه بسیار خوبی داشتیم. در ابتدا خودم چندان اصراری به انجام این کار نداشتم، اما راغب تأکید داشت که اجازه بدهیم قطعه ساخته شود. او واقعاً برای این اثر زحمت کشید؛ بارها آن را خواندیم و اجرا کردیم تا به نتیجه برسیم.
زرین با تأکید بر توانایی‌های فنی و احساسی راغب در خوانندگی اظهار کرد: به نظر من، راغب یکی از بهترین صداهای حال حاضر ایران را دارد؛ هم از نظر تکنیک و هم از نظر احساس. خواننده خوب کم نداریم، اما صدایی که در کنار آن، دانش موسیقایی هم وجود داشته باشد، کمتر پیدا می‌شود.
او با اشاره به آشنایی راغب با ردیف و دستگاه‌های موسیقی ایرانی افزود: راغب از آن دسته خوانندگانی است که گوشه‌های آواز و دستگاه‌ها را می‌شناسد و همکاری با او بسیار راحت‌تر است. در نسل جدید، خوانندگانی مانند راغب و آقای منصوری که هم دانش موسیقایی دارند و هم زیبا می‌خوانند، کم هستند. در نسل‌های گذشته نیز هنرمندانی مانند آقای شجریان را داشته‌ایم که سال‌ها در این زمینه فعالیت کرده‌اند.
چرا موسیقی دهه ۵۰ ماندگار شد؟
افشین مقدم، خواننده و آهنگساز در مراسم رونمایی آلبوم «فریاد» در تحلیل دلایل ماندگاری آثار موسیقی دهه ۵۰ و تفاوت آن با موسیقی دهه‌های بعد، گفت: این پرسش همیشه مطرح بوده است که آیا آثار ماندگار دهه ۵۰ به‌خودی‌خود قابلیت ماندگاری داشتند یا شرایط سیاسی کشور، محدودیت‌های موسیقی و مهاجرت هنرمندان بزرگ باعث شد این آثار در دوره‌ای طولانی، جایگاه ویژه‌ای پیدا کنند؟
مقدم با اشاره به نقش ترانه‌سرایان و آهنگسازان برجسته در شکل‌گیری آثار ماندگار افزود: چهره‌هایی مانند ایرج جنتی عطایی، شهریار قنبری و زویا زاکاریان، در کنار آهنگسازانی مانند بابک بیات و صادق نوجوکی، یک‌شبه به جایگاه خود نرسیدند. شکل‌گیری چنین آثاری حاصل یک روند تاریخی و فرهنگی است.
او با اشاره به پیوند میان نسل‌های مختلف ادبیات و موسیقی ایران گفت: وقتی به دوره‌های تاریخی و فرهنگی نگاه می‌کنیم، می‌بینیم که بزرگان هر نسل در امتداد نسل‌های پیش از خود شکل گرفته‌اند. در ادبیات، شاعرانی مانند احمد شاملو، فروغ فرخزاد، مهدی اخوان ثالث و سهراب سپهری، در ادامه مسیری قرار می‌گیرند که نیما یوشیج آغاز کرده بود. در موسیقی نیز آهنگسازانی مانند بابک بیات و بابک افشار در چنین بستری رشد کردند. آثار بزرگ هر نسل، زمینه رقابت و خلق آثار تازه را برای نسل بعد فراهم می‌کنند.
این هنرمند افزود: در دهه های اخیر این زنجیره تا حد زیادی قطع شد و آن هم‌زیستی و ارتباط میان نسل‌های مختلف از بین رفت. نسل جوانی که پس از انقلاب فعالیت خود را آغاز کرد، در ابتدا از صداها و ترانه‌های ماندگار دهه ۵۰ تأثیر می‌گرفت و برای رسیدن به هویت مستقل خود به زمان نیاز داشت.
مقدم برای توضیح این موضوع به خوانندگان نسل نخست موسیقی پاپ پس از انقلاب اشاره کرد و گفت: برای مثال، در نسل اول خوانندگانی مانند خشایار اعتمادی حضور داشتند که صدایش یادآور داریوش بود، زنده‌یاد حسین زمان که مخاطب را به یاد ستار می‌انداخت و قاسم افشار که صدایش ابی را تداعی می‌کرد. در آن دوره، مخاطبان با نوعی شوک و تغییر مواجه بودند.
او با اشاره به ظهور نسل بعدی خوانندگان افزود: بعدتر، خوانندگانی مانند محسن چاوشی و محسن یگانه مطرح شدند و شادمهر عقیلی نیز که از نسل نخست بود، توانست مسیر مستقل خود را با قدرت ادامه دهد، اما بخشی از خوانندگان دیگر درگیر سیاست‌های نادرست صداوسیما و مرکز موسیقی شدند؛ سیاست‌هایی که به‌جای فراهم کردن زمینه رشد و استقلال هنری، بر استفاده از صداهای آشنا و نزدیک به خوانندگان نسل‌های گذشته تکیه داشتند.
این خواننده، یکی از دلایل ماندگار نشدن بخشی از آثار دهه ۷۰ را وابستگی به الگوهای پیشین دانست و اظهار کرد: یکی از دلایل مطرح شدن برخی خوانندگان در آن دوره، شباهت صدای آنها به خوانندگان بزرگ نسل قبل بود. اما وقتی مخاطبان از آن شوک اولیه عبور کردند و نسل تازه‌ای از خوانندگان به میدان آمد، تفاوت میان صداهای اصیل و صداهای متأثر از آنها بیشتر نمایان شد. از سوی دیگر، خوانندگان نسل اصلی همچنان با تکیه بر صداهای نوستالژیک و جذابیت آثارشان، حتی با وجود افزایش سن، کنسرت‌های پرمخاطبی برگزار می‌کنند. در نتیجه، برای بخشی از موسیقی و ترانه‌های متأثر از الگوهای گذشته، فضای کمتری برای رقابت و ماندگاری باقی مانده است.
افشین مقدم در بخش دیگری از این مرسام، از ویژگی‌های شخصیتی مصطفی راغب سخن گفت و افزود: راغب بسیار محترم و مؤدب است. گاهی در روند همکاری‌های موسیقایی، برای رسیدن به صمیمیت و تعامل بیشتر با گروه، لازم است کمی راحت‌تر بود و خود را رها کرد، اما راغب از نظر شخصیتی انسانی بسیار محترم، مؤدب و خوش‌اخلاق است.
این هنرمند درباره چگونگی شکل‌گیری همکاری خود با راغب توضیح داد: ملودی‌ای در حد یک دمو برای او فرستاده بودم، اما تکمیل آن به‌دلیل مشغله‌هایم مدتی طول کشید. بسیاری از خوانندگان به‌دلیل درگیری با سفرها و کنسرت‌ها، فرصت کمتری برای پیگیری چنین آثاری دارند، اما راغب بارها به من پیام داد تا از سرنوشت این قطعه و روند تکمیل آن مطلع شود.
او ادامه داد: پیگیری‌های راغب باعث شد انگیزه بیشتری برای ادامه کار پیدا کنم و با همکاری دوست آهنگسازم، این اثر را به سرانجام برسانم. برایم جالب بود که او از یک دموی کوتاه ۱۵ تا ۲۰ ثانیه‌ای توانست تشخیص دهد که این قطعه می‌تواند برایش مناسب باشد و به اثری موفق تبدیل شود. به نظرم این توانایی در میان خوانندگان کمتر دیده می‌شود.
مقدم در پایان از راغب برای نقش او در شکل‌گیری این اثر قدردانی کرد و گفت: از تو تشکر می‌کنم که خودت زمینه خلق این اثر زیبا را فراهم کردی. این قطعه یکی از کارهای خوب کارنامه هنری من است. امیدوارم همیشه بدرخشی و مثل همیشه موفق باشی.
امیدوارم مردم قدر زحمات آهنگسازان را بدانند
پدرام کشتکار، آهنگساز در مراسم رونمایی آلبوم «فریاد» راغب، با اشاره به سابقه فعالیت خود در موسیقی گفت: سال‌هاست که همکاری‌ام با فضای موسیقی کشور کمتر شده و بیشتر در حوزه تدریس و تلاش برای معرفی خوانندگان جوان فعالیت می‌کنم. احساس کردم کمی ریش‌سفید شده‌ام و بهتر است کنار بکشم و کمتر کار کنم.
او در ادامه با اشاره به زحمات آهنگسازان و عوامل تولید آثار موسیقایی افزود: امیدوارم مردم قدر زحمات شما را بدانند؛ بی‌خوابی‌ها و تلاش‌هایی که برای تک‌تک لحظه‌ها، کلمات و نفس‌هایی که در نت‌ها گره می‌خورند، صرف می‌کنید تا اثری دلنواز و گوش‌نواز به مردم ارائه دهید.
انتهای پیام
دیدگاهتان را بنویسید
دیدگاه ها