گروه علم و پیشرفت خبرگزاری فارس؛ در هفتهای که گذشت، فناوری ایران با خبرها و تصمیمهایی همراه بود که نشان از تغییر نگاه به مسیر آینده این حوزه دارد؛ از بازتعریف مدل حکمرانی علم و فناوری و طرح ایده «قدرتبنیان» تا تازهترین برنامهها برای حمایت از نخبگان، توسعه بازارهای فناورانه و گسترش تعاملات نوآوری.فصل تازه سیاستگذاری علم و فناوریاولین روز هفته با برگزاری رویداد راهبردی «معماری نوین حکمرانی علم و فناوری کشور» آغاز شد؛ رویدادی که با حضور مدیران، سیاستگذاران و فعالان زیستبوم علم، فناوری و نوآوری برگزار شد و به بررسی الزامات تحول در نظام حکمرانی علم و فناوری کشور اختصاص داشت.در ابتدای این رویداد، اسفندیار اختیاری، معاون سیاستگذاری و توسعه معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاست جمهوری، با تأکید بر ضرورت تحول در حکمرانی علم و فناوری، هدف از برگزاری این نشست را ترسیم مسیر آینده زیستبوم نوآوری و تصمیمسازی برای ارتقای سیاستگذاری این حوزه عنوان کرد. وی توسعه علم و فناوری را یکی از ارکان اقتدار و امنیت ملی دانست و از رونمایی سه سند راهبردی، از جمله «سند معماری نوین حکمرانی علم و فناوری کشور»، بهعنوان مبنایی برای نسل جدید سیاستگذاری در این حوزه خبر داد.
از ۱۱ هزار شرکت دانشبنیان تا میلیاردها دلار صادرات فناوری
اختیاری از ضرورت تغییر در شیوه حکمرانی علم و فناوری گفت، سخنران بعدی با اعداد و آمار، تصویری از نتیجه این مسیر ارائه کرد. تورج امرایی، معاون توسعه شرکتهای دانشبنیان معاونت علمی، در این رویداد «معماری نوین حکمرانی علم و فناوری کشور» با مرور دستاوردهای دو دهه گذشته، نشان داد که زیستبوم دانشبنیان امروز به یکی از بخشهای اثرگذار اقتصاد کشور تبدیل شده است. او اعلام کرد که اکنون حدود ۱۱ هزار شرکت دانشبنیان فعال در کشور فعالیت میکنند و نزدیک به ۱۸ هزار محصول دانشبنیان به ثبت رسیده است؛ محصولاتی که دیگر محدود به فضای آزمایشگاهی نیستند و در حوزههای راهبردی کشور نقشآفرینی میکنند. امرایی همچنین گفت که درآمد شرکتهای دانشبنیان در سال ۱۴۰۴ به ۳۲۵۰ همت رسیده و صادرات این شرکتها نیز ۲.۷ میلیارد دلار بوده است؛ رقمی که در شرایط محدودیتهای بینالمللی، اهمیت بیشتری پیدا میکند.امرایی در ادامه، بخش مهمی از سخنان خود را به ظرفیتهای قانون جهش تولید دانشبنیان اختصاص داد و توضیح داد که چگونه سیاستهایی مانند «تولید بار اول» توانستهاند مسیر ساخت تجهیزات و فناوریهای موردنیاز کشور را تغییر دهند. به گفته او تاکنون ۷۴۰ تا ۷۵۰ میلیون دلار مجوز تولید بار اول صادر شده که حدود ۴۰۰ میلیون دلار آن در دو سال اخیر بوده است؛ ظرفیتی که به گفته وی به ازای هر یک دلار قرارداد، بین ۵ تا ۱۵ دلار صرفهجویی ارزی برای کشور ایجاد میکند. او همچنین از اختصاص ۱۷ همت اعتبار مالیاتی برای فعالیتهای تحقیق و توسعه خبر داد و تأکید کرد که آینده حکمرانی فناوری کشور به همافزایی میان شرکتهای دانشبنیان، دانشگاهها و پارکهای علم و فناوری وابسته است.
محمدصادق نورالهزاده، رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی، در این رویداد مرکز سخنان خود را روی یکی از گلوگاههای اصلی رشد فناوری کشور، یعنی تأمین مالی گذاشت. او توضیح داد که مسیر فعالیت صندوق نوآوری از حمایت مستقیم شرکتها به سمت ایجاد یک شبکه گستردهتر از نهادهای مالی، صندوقهای پژوهش و فناوری و سرمایهگذاران حرکت کرده و هدف امروز، شکلدهی به یک نظام کارآمد برای تأمین مالی نوآوری است.نورالهزاده با ارائه تصویری از فاصله میان نیاز و منابع موجود گفت که شرکتهای دانشبنیان در سال ۱۴۰۴ به حدود ۶۰۷ همت تأمین مالی نیاز داشتند اما میزان منابع محققشده تنها ۸۵ همت بوده است. به گفته او رسیدن اقتصاد دانشبنیان به سهم ۷ درصدی از تولید ناخالص داخلی تا پایان برنامه هفتم، نیازمند تأمین نزدیک به هزار همت منابع مالی و تغییر جدی در سازوکارهای تأمین مالی فناوری است.
«قدرتبنیان»؛ نسخه جدید سیاستگذاری علم و فناوری
اما بخش اصلی این رویداد به سخنان حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور، اختصاص داشت؛ سخنانی که حول یک محور اصلی شکل گرفت: عبور از نگاه سنتی به علم و فناوری و حرکت به سمت ایجاد «قابلیتهای ملی». افشین با مرور دو دهه فعالیت معاونت علمی، گفت اگرچه توسعه شرکتهای دانشبنیان، پارکهای علم و فناوری و زیرساختهای نوآوری دستاوردهای مهمی بودهاند، اما امروز باید این پرسش مطرح شود که آیا این ظرفیتها توانستهاند کشور را به جایگاه مورد انتظار برسانند یا نیازمند تغییر در مدل حکمرانی هستیم.معاون علمی رئیسجمهور با معرفی رویکرد «قدرتبنیان» بهعنوان مرحله جدید سیاستگذاری علم و فناوری، توضیح داد که مسیر کشور باید از تولید صرف دانش و فناوری به سمت خلق قابلیتهای پایدار حرکت کند؛ قابلیتی که بتواند فناوری را به مزیت اقتصادی، اجتماعی و راهبردی تبدیل کند. به گفته افشین، فناوری زمانی قدرتآفرین است که در قالب زیرساخت، پلتفرم، شبکه ارزش و توانمندی ملی توسعه پیدا کند و صرف داشتن یک محصول یا فناوری به معنای برخورداری از قدرت فناورانه نیست.افشین تأکید کرد که تحقق این رویکرد نیازمند بازطراحی نقش همه بازیگران زیستبوم نوآوری، از دانشگاهها و پارکهای علم و فناوری تا دولت و سرمایهگذاران است. او با اشاره به حوزههایی مانند هوش مصنوعی، زیستفناوری، انرژی هوشمند و فناوریهای راهبردی، گفت که آینده علم و فناوری ایران در گرو تبدیل ظرفیتهای علمی موجود به قابلیتهای پایدار ملی و حل مسائل اساسی کشور خواهد بود.
آغاز ثبتنام طرح جهت برای حمایت از نخبگان دکتری
دنیای فناوری این هفته خبری هم برای جامعه نخبگانی کشور داشت. ثبتنام بهرهمندی از تسهیلات حمایتی «طرح جهت» بنیاد ملی نخبگان برای دانشآموختگان برتر دکتری آغاز شد؛ طرحی که با هدف حمایت از جذب و بهکارگیری پژوهشگران توانمند در مسیر فعالیتهای علمی و دانشگاهی طراحی شده است. متقاضیان میتوانند از ۶ تا ۲۰ مردادماه با مراجعه به سامانه جذب، ثبتنام کنند.
هاب صادراتی دانشبنیانها در گلستان شکل میگیرد
در روزهای پایانی هفته، سفر استانی معاون علمی رئیسجمهور به استان گلستان، بخش دیگری از اخبار فناوری هفته را به خود اختصاص داد. افشین با اشاره به فعالیت حدود ۷۳ شرکت دانشبنیان در گلستان، بر تقویت فناوریهای کشاورزی تأکید کرد و از برنامهریزی برای ایجاد هاب صادراتی محصولات دانشبنیان در این استان خبر داد؛ بستری که قرار است با هدف توسعه تعاملات فناورانه با کشورهای اوراسیا، ارتباط میان شرکتهای دانشبنیان ایرانی و بازارهای منطقه را تقویت کرده و مسیر معرفی و عرضه محصولات فناورانه کشور در این بازارها را فراهم کند.همچنین در ادامه این سفر، طرح تأمین مسکن نخبگان گلستان نیز کلید خورد؛ برنامهای که قرار است در هفت سایت استان و با پیشبینی حدود ۱۶۸ واحد مسکونی اجرا شود.
بازگشت بزرگترین رویداد نوآوری کشور
آخرین خبر هفته به برگزاری پانزدهمین رویداد بینالمللی نوآوری و فناوری اینوتکس اختصاص داشت. مجتبی جباریپور، رئیس اینوتکس، از برگزاری این رویداد از ۱۱ تا ۱۴ شهریورماه ۱۴۰۵ در پارک فناوری پردیس خبر داد و با اشاره به دستاوردهای دوره گذشته گفت که در اینوتکس ۱۴۰۴، ۷۷۰ میلیارد ریال سرمایهگذاری مستقیم، ۹ هزار میلیارد ریال تفاهمنامه سرمایهگذاری و ۲۷ هزار میلیارد ریال توافقنامه تبادل فناوری به ثبت رسید.
دیدگاهتان را بنویسید
دیدگاه ها