بازار مشترک- فرزاد درگاهی:
؟. با وجود ۴۰ روز بمباران کشورمان و پاسخ های موشکی و پهبادی ایران به کشورهای دخیل در جنگ و مهمتر از همه بسته شدن تنگه هرمز که اقتصاد جهان را با مشکلات زیادی روبرو کرد، یک آتش بس میان طرفین باعث توقف جنگ نظامی شده. آتش بسی که ممکن است هر لحظه شکسته شود.در ادامه اتش بس نظامی، آمریکا محاصره دریایی ایران را آغاز کرد. محاصره ای که میخواهد اقتصاد ایران را تحت شدیدترین فشارها قرار دهد. از این رو با دکتر امیر حسین تیموری تحلیلگر سیاسی و مشاور اقتصادی در مورد محاصره دریایی ایران و تاثیرات آن گفت و گویی داشتیم که در ادامه می خوانیم:
تاکنون مذاکراتی برای پایان جنگ و حل مشکلات بین ایران و آمریکا انجام شده ولی همچنان بی نتیجه است، روند مذاکره رو چه طور پیش بینی می کنید؟
با شرایط موجود مذاکره همراه با توافق دور از دسترس است. چرا که مشکلات بین ایران و آمریکا زیاد است و رسیدن به یک توافق جامع با یک یادداشت و یا تفاهمنامه ساده شدنی نیست. باید به نقش و تاثیر اسرائیل بر روی مذاکره و رسیدن به توافق هم اشاره کرد. اسرائیل برنامههای هستهای و موشکی ایران را خطر جدی برای امنیت و موجودیت خود می داند. همچنین محور مقاومت، اسرائیل را با چالش های زیادی روبرو کرده.
تا زمانی که این مشکلات رفع نشود و در کنار آن حملات اسرائیل به لبنان و غزه پایان نیابد، رسیدن به یک توافق جامع بین ایران و آمریکا بعید است. این عوامل نشان می دهد احتمال وقوع جنگ بالا است.
اقتصاد ایران پسا جنگ چگونه پیش می رود، با توجه به اینکه محاصره دریایی ایران ادامه دارد؟
محاصره دریایی بخشی از پروژه آمریکا برای تحت فشار قرار دادن ایران است. اگر امریکاییها تحلیل درستی از وضعیت ایران داشتند، محاصره دریایی را پیش از جنگ اجرایی می کردند. انها فکر میکردند با یک جنگ سه تا چهار هفتهای میتوانند به تمام خواستههای خود برسند اما دیدیم که با بستن تنگه هرمز، وضعیت جنگ روز به روز برای آمریکا و اسرائیل و البته تمام دنیا سخت شد.
به نظر بنده دشمن شناخت خوبی از وضعیت ایران نداشت و یا شاید هم دسته کم گرفته بود. موقعیت استراتژیک ایران، وسعت جغرافیایی و تسلط بر تنگه هرمز عواملی بوده است که دشمن به آن توجه نکرد و این باعث شد در جنگ، ایران دست بالا را داشته باشد.
بستن تنگه هرمز توسط ایران ضربه بزرگی به اقتصاد جهانی وارد کرده و کشورهای جهان، آمریکا را تحت قشار قرار میدهند. آمریکا هم که با توسل به جنگ به خواستههایش دست پیدا نکرده، محاصره دریایی را بهترین و کم هزینهترین راه برای رسیدن به اهدافش می بیند. محاصره دریایی، جنگ اقتصادی تمام عیار است و آمریکا میخواهد با حداکثر فشار، اقتصاد ایران را دچار ابر بحران کند.
ایران در حال حاضر در اشتغال، رشد اقتصادی و تورم وضعیت خوبی ندارد و با سه سناریوی متفاوت در مورد جنگ روبرو است.
1- ادامه درگیریهای نظامی
2- ادامه وضعیت «نه جنگ و نه صلح»
3- رسیدن به یک توافق خوب و برداشتن تحریمها.
اکنون که در وضعیت دوم (نه جنگ و نه صلح)هستیم، اقتصاد ایران در وضعیت نا اطمینانی قرار گرفته و سرمایه داران برای سرمایهگذاری بلند مدت دلیل محکمی نمی بینند، پس شاهد کاهش سرمایهگذاری، افزایش رکود و تورم بالا در این شرایط هستیم. همچنین به دلیل کاهش فعالیت بنگاه های اقتصادی به خاطر ریسک بالای سرمایه گذاری، تورم و اختلال در زنجیره تامین، بیکاری نیز افزایش پیدا میکند.
بخش قابل توجهی از صنایع ایران وابستگی زیادی به واردات مواد اولیه، قطعات صنعتی و تجهیزات و لوازم دارند که با محاصره مسیرهای دریایی، اختلال در زنجیره تامین و افت ظرفیت تولید، فشار جدی به این بخش ها وارد شده است. تداوم محاصره دریایی می تواند به تعطیلی موقت صنایع منجر شود.
ایران برای کاهش تاثیر محاصره دریایی چه کارهایی میتواند انجام دهد؟
ایران می تواند با همکاری برخی کشورهای همسایه در خشکی، اثرات محاصره دریایی آمریکا را بر اقتصاد کاهش دهد.
استفاده از مسیر زمینی و ریلی در میان کشورهای شرقی برای رسیدن به چین به عنوان یکی از بهترین شرکای تجاری ایران، میتواند نقش مهمی در دور زدن محاصره دریایی ایفا کند.
علاوه بر این، از سمت دریای شمالی (دریای مازندران)، روسیه مسیری امن برای تأمین کالاهای اساسی ایران است.
در انتها باید به یک نکته اشاره کرد. مردم عزیز ایران در طول جنگ، سختی های زیادی را تجربه کردند و اکنون فشار اقتصادی ناشی از جنگ و محاصره دریایی را شاهد هستند. تمام صاحب نظران و تصمیم گیران اصلی اقتصاد ایران باید متحد و در کنار هم باشند و هر چه زودتر راه های جایگزین برای مقابله با محاصره دریایی را شناسایی و اجرا کنند تا بتوانیم این فشار اقتصادی را که بر مردم و اقتصاد کشورمان تحمیل شده کم کنیم.










دیدگاه ها