بازار مشترک چیست؟

بازار مشترک یعنی روابط اقتصادی و پیمان‌های مشترک میان دو یا چند کشور که با حذف محدودیت ها و موانع و کاهش تعرفه به منظور افزایش مبادلات به صورت متقابل شکل می‌گیرد. بازار مشترک همچنین به معنی آزادی نقل و انتقال کالاها، خدمات و سرمایه ها است و باعث شده که در مجموع تولید ناخالص داخلی افزایش یابد. این آزادی ها و عدم وجود موانع، باعث افزایش میزان صادرات و سرمایه گذاری مستقیم خارجی شده و سطح رقابتها را افزایش داده است. 

چرا که بازاری به مراتب بزرگتر با مصرف کنندگان بیشتر و عرضه محصولات رقابتی تر را شامل می شود. امروزه برای ایجاد بازار مشترک برخی فاکتورها از اهمیت ویژه ای برخوردار است. داشتن مرز مشترک، زبان، فرهنگ و نژاد مشترک، ارتباطات سیاسی، اجتماعی و فرهنگی و نگاه اقتصادی میتواند اثرات زیادی در ایجاد یک بازار مشترک داشته باشد. در ادبیات تجارت بین الملل تشابهات اقتصادی ، شاخص تجاری، تمرکز تجاری، آزادی اقتصادی، تجارت آزاد و نقش دولت در اقتصاد نقش و سهم تعیین کننده ای در ایجاد بازار مشترک دارند.

بازار مشترک اروپا مهمترین بازار مشترکی است که ایجاد شده است. جایی که در آن طی سالیان گذشته، تمایل برای ورود و استفاده از مزایای بازار مشترک اروپا افزایش یافته است، چرا که اصول اولیه بازار مشترک اروپا که همان تلاش برای تولید سرمایه و ثروت در این قاره بود، نه تنها برای فعالان عرصه اقتصادی بلکه برای همه شهروندان این کشورها نیز ثمربخش بوده است.

مزایای بازار مشترک

•  بر اساس روابط اقتصادی که بین کشورها ایجاد می شود سطح فعالیت های اقتصادی بین آن ها افزایش می یابد و شرکت های تجاری و صنعتی می توانند در کشور و یا کشورهای دیگر نیز فعالیت کنند بنابراین بازار محصولات هر کشور بزرگتر می شود.
•  تولیدکنندگان هر کشور برای ورود به بازار مشترک با کشورهای دیگر باید استانداردهای لازم برای ورود به بازار آن کشور را در محصولات خود داشته باشد و این باعث افزایش کیفیت محصولات می شود. 
• بازار مشترک باعث از بین رفتن انحصار در تولید و عرضه محصولات شده و این شرایط بازار رقابتی را شامل می شود که در آن شرکت ها برای عرضه و فروش محصولات خود باید در قیمت محصولات دقت بسیاری داشته باشند. 
• با کاهش یا صفر شدن تعرفه های ورود محصولات کشورهای یک بازار مشترک، می توان برخی از اقلام و محصولاتی که توان تولید پایین و یا صفری در کشور مبدا دارد را برای عرضه با قیمت مناسب تر فراهم کرد.
• ایجاد بستری مناسب برای سرمایه گذاری های هدفمند و سود ده برای کشورهای بازار مشترک و  حتی کشورهایی خارج از روابط اقتصادی مشترک
• ایجاد اشتغال و درآمد زایی ارزی در طبقات پایین دست
• و ... 

از اهداف برنامه ششم توسعه و برنامه ۱۴۰۴ جمهوری اسلامی افزایش سطح همکاری با کشورهای منطقه است. علاوه بر این، ایران با بیش از 70 کشور دنیا کمیسیون های مشترک اقتصادی تشکیل داده و همکاری های مشترک اقتصادی دارند که فعال ترین و مهم ترین آنها کشورهایی است که سطح مبادلات تجاری با آنها بالا است. ترکیه، چین، عراق، افعانستان، امارات و روسیه از جمله مهمترین کشورهایی هستند که مبادلات تجاری بالایی با ایران دارند و در آینده نزدیک سطح همکاری و بازار مشترک بین این کشورها افزایش بیشتری نیز خواهد یافت.