لطفاً دیگر از تیم ملی دفاع نکنید

گروه ورزشی فارس؛ «پاداش ۱۴۰ میلیاردتومانی قلعه‌نویی ناچیز است». این را طهمورث حیدری، عضو هیئت‌رئیسهٔ فدراسیون فوتبال پس از جلسۀ تصمیم‌گیری دربارۀ آینده قلعه‌نویی روی نیمکت تیم ملی گفت.

فیفا به ایران برای حضور در مرحلۀ گروهی مبلغ ۱۰ میلیون دلار پرداخت کرد. ۲.۵ میلیون دلار هم پیش از شروع بازی‌ها برای آماده‌سازی به‌حساب تیم‌ها ریخته بود. پاداش قلعه‌نویی حدود ۸ درصد (کمتر از ۸۰۰ هزار دلار) از کل مبلغ دریافتی فیفا است. برای مقایسه، کی‌روش در ۲۰۱۴، ۱۲ درصد و در ۲۰۱۸، ۲۰ درصد از پول فیفا را به‌عنوان پاداش صعود از سهم فیفا برداشت. مسئله اما اصلاً میزان پاداش سرمربی نیست. شیوۀ مواجهۀ اعضای تیم ملی و فدراسیون با سؤالات است.

دوشنبه‌شب وقتی قلعه‌نویی در برنامۀ فوتبال برتر با سؤال دربارۀ پاداش جام جهانی روبه‌رو شد، عنوان کرد: «قرارداد من ۳۰ میلیارد تومان است. می‌شود ۲۰۰ هزار دلار. یعنی من در لیگ بیشتر از این نمی‌توانستم بگیرم؟ ما ایثار کردیم.»

قلعه‌نویی بهتر از هر کسی می‌داند که نیمکت‌های ملی هستند که به مربیان افتخار می‌دهند، نه بالعکس. برای همین است که یورگن کلوپ، علی‌رغم قهرمانی در لیگ برتر انگلیس، یکی از رقابتی‌ترین لیگ‌های دنیا و قهرمانی لیگ قهرمانان اروپا، باکیفیت‌ترین تورنمنت فوتبالی جهان، وقتی به‌عنوان سرمربی جدید آلمان معرفی می‌شود، می‌گوید نشستن روی این نیمکت اوج دوران حرفه‌ایش است.

سرمربی تیم ملی در همین برنامه در جای دیگری از صحبت‌هایش رفتارش در کنار زمین را با لیونل اسکالونی، سرمربی آرژانتین مقایسه کرد که هر دو در مواقع گلزنی تیمشان آرام هستند.

اسکالونی به‌عنوان قهرمان جام جهانی ۲۰۲۲ و نایب‌قهرمان ۲۰۲۶، حدود ۲.۶ میلیون دلار از تیم ملی کشورش دستمزد می‌گیرد. او در جدول دستمزدهای سرمربیان جام در ردۀ چهاردهم قرار داشت. علی‌رغم همهٔ این دستاوردها، در نشست خبری پس از فینال اشک ریخت و عذرخواهی کرد.

حالا اسکالونی به محل زندگی‌اش در آرژانتین برگشته و گفته می‌شود آن‌قدر هم‌محلی‌هایش در شهر پوجاتو برای تشکر از او دمِ در خانه‌اش می‌آیند که ساعت‌ها زمان را صرف عکس یادگاری انداختن با آنها می‌کند. قیاس مع‌الفارقی است، اما پست توضیحات قلعه‌نویی دربارهٔ شرایط ایران در جام جهانی در اینستاگرام، کامنتی ندارد. چون او این بخش را غیرفعال کرده است.

بی‌تردید بیشتر از کسانی که ممکن است در اینستاگرام به او تندی کنند، حامی او خواهند بود. در نظرسنجی پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات در میان کسانی که جام جهانی را دنبال می‌کنند، ۵۰ درصد عملکرد تیم ملی را مثبت و ۱۹ درصد ضعیف ارزیابی کرده‌اند.

این رفتار تنها مختص به قلعه‌نویی نیست. بیرانوند نیز در فوتبال برتر جملاتی مشابه را به زبان آورد. حرف‌هایی که باعث شد حواشی و درگیری اطراف تیم ملی بیشتر شود. «باید مجسمۀ ما را بسازند» جنجال‌برانگیزترین صحبت او بود. اظهارنظری که با واکنش‌های منفی زیادی همراه شد.

هومن افاضلی، مربی تیم ملی، در شبکۀ ورزش در واکنش به انتقادها به تیم ملی گفت: «بخش زیادی از مردم ایران پراید دارند. آیا همه دربارهٔ طراحی پراید می‌توانند توضیح بدهند که حالا دربارهٔ تیم ملی صحبت می‌کنند؟»

آریگو ساکی، سرمربی پرافتخار ایتالیا و آث‌میلان، جملۀ معروفی دارد: «لازم نیست آشپز باشیم تا بدانیم این سوپ شور است.» برای همین، برای فهمیدن ایرادات یک خودرو لزوماً نیازی به مکانیک بودن هم نیست.

تیم ملی برای حضور در جام جهانی با انواع و اقسام مشکلات درون و بیرون زمین، از ویزا گرفته تا کمپ و پرواز به آمریکا، روبه‌رو بود. عادلانه نیست که از آنها چشم‌پوشی کنیم و تنها مشکلات درون مستطیل سبز را ببینیم. تنها یک مورد از سنگ‌اندازی‌های آمریکا در راه آماده‌سازی تیم ملی می‌توانست هر تیمی را از پا بیندازد، اما شاگردان قلعه‌نویی تا ثانیهٔ آخر سومین بازی‌شان، شانس صعود تاریخی به مرحلهٔ بعد را داشتند. این را نمی‌توان و نباید کتمان کرد.

علیرضا جهانبخش، کاپیتان تیم ملی، در این رابطه گفته: «بعضی از حواشی علیه تیم ملی را خود بازیکنان به وجود آوردند و نوع برخورد کادر فنی با انتقادها باید منطقی و مبتنی بر واقعیت باشد.»از قدیم گفته‌اند: «دفاع بد بدترین حمله است». چیزی که به نظر می‌رسد کادر فنی و بازیکنان تیم ملی، آن را فراموش کرده‌اند. برای همین است که هر توضیحشان، به‌جای حل‌کردن سؤالات، ابهامات بیشتری ایجاد و فاصله با منتقدان را عمیق‌تر می‌کند.