ردپای سوخت جت در بزرگ‌ترین رویداد فوتبالی جهان؛

به گزارش نفت ما، همزمان با برگزاری جام جهانی در سه کشور آمریکا، کانادا و مکزیک، تحولات ژئوپلیتیکی مهمی در خاورمیانه در جریان است و از نگاه کارشناسان انرژی این نگرانی وجود دارد که اگر هم‌زمان با جام جهانی ۲۰۲۶ یک بحران در خاورمیانه رخ دهد و قیمت سوخت جت جهش کند، اثر اقتصادی آن بر خطوط هوایی آمریکای شمالی می‌تواند بسیار بزرگ‌تر از اثر مستقیم خود مسابقات باشد.
برخلاف تصور عمومی، اثر جام جهانی بر بازار جهانی بنزین ناچیز است؛ اما در سطح محلی، این رویداد می‌تواند ده‌ها میلیون لیتر سوخت اضافی در بخش حمل‌ونقل زمینی مصرف کند. سهم اصلی انرژی مصرفی جام جهانی نه از خودروها، بلکه از حمل‌ونقل هوایی بین‌المللی ناشی می‌شود. از دید ژئوپلیتیک انرژی، سوخت جت مهم‌تر از بنزین است، زیرا جام جهانی ۲۰۲۶ در ۱۶ شهر پراکنده برگزار می‌شود که هزاران پرواز اضافی ایجاد می‌کند؛ در نتیجه فشار اصلی را بر سوخت هوانوردی ایجاد می‌کند.
 
آیا ۲۰۲۶ رکورد مصرف سوخت جت را می‌شکند؟
 
براساس ارزیابی‌های رسانه‌ای و مؤسسات انرژی بین‌المللی، به نظر می‌رسد به دلیل پراکندگی جغرافیایی در جام جهانی ۲۰۲۶، مصرف سوخت جت، رکورد تاریخی خود را بشکند. یکی از عللی که سبب می‌شده تا چنین برآوردی در نظر گرفته شود، میزبانی سه کشور برای برگزاری مسابقات است؛ تاکنون هیچ جام جهانی قبلی چنین گستره‌ای نداشته است. ازسویی این جام جهانی با ۱۶ شهر میزبان برگزار می‌شود که در سراسر قاره آمریکایی شمالی پراکنده هستند. همچنین برای نخستین‌بار، جام جهانی ۲۰۲۶ با ۴۸ تیم برگزار می‌شود، درحالی‌که دوره‌های قبلی جام‌ جهانی با 32 تیم برگزار شده بود. افزایش تیم‌ها در جام جهانی، نشان‌دهنده مسابقات بیشتر، هواداران بیشتر و درنتیجه پروازهای بیشتر خواهد بود.
 
میزان مصرف حامل‌های انرژی در پنج جام جهانی اخیر چقدر بود؟
 
براساس داده‌های موجود از مؤسسات انرژی جهانی از برگزاری پنج جام جهانی در کشورهای آفریقای‌جنوبی(2010)، برزیل(2014)، روسیه(2018)، قطر(2022) و برآورد میزان مصرف حامل‌های انرژی در جام جهانی ۲۰۲۶ که در سه کشور آمریکا، کانادا و مکزیک به‌طور همزمان برگزار می‌شود، به نظر می‌رسد پس از روسیه که رکورددار مصرف سوخت جت در تاریخ جام جهانی بود، این‌بار جام جهانی ۲۰۲۶ است که این رکورد تاریخی را خواهد شکست. در جدول زیر نگاهی کلی به میزان مصرف سوخت جت، گازوئیل و بنزین در پنج جام جهانی اخیر داشته‌ایم و اثر این مسابقات را در بازار جهانی و منطقه‌ای را با فرض پایه مصرف جهانی نفت در حدود 100میلیون بشکه در روز برآورده کرده‌ایم.

رتبه‌بندی انرژی‌محور پنج جام جهانی اخیر

بازار نفت به جام جهانی چه واکنشی نشان می‌دهد؟
 
نکته مهمی که بازار نفت نیز به آن توجه می‌کند، سابقه تاریخی برگزاری جام جهانی در کشورهای مختلف است؛ براساس تجربه‌های تاریخی، جام جهانی هیچ‌وقت بازار جهانی نفت را تکان نداده است، زیرا حتی در سناریوی بزرگ، افزایش تقاضا معمولاً کمتر از ۰.۲ درصد مصرف جهانی نفت است، اما روی بازارهای منطقه‌ای اثر می‌گذارد. با این حال در مورد جام جهانی ۲۰۲۶ گفته شده که احتمالا بر افزایش تقاضای سوخت جت در آمریکای شمالی و افزایش حاشیه سود پالایشگاه‌های تولیدکننده سوخت جت اثرگذار خواهد بود و درنتیجه آن احتمالا بر رشد نرخ کرایه‌های هوایی نیز خواهد انجامید، به‌طوری‌که حتی برخی گزارش‌ها هشدار داده‌اند که افزایش قیمت سوخت جت و تنش‌های ژئوپلیتیکی می‌تواند هزینه سفر به جام جهانی را بالا ببرد.
 
آیا ترامپ به‌ خاطر جام جهانی با ایران توافق می‌کند؟
 
در کنار این مسائل اقتصادی، نکته مهم دیگری نیز وجود دارد: همزمانی برگزاری جام جهانی در آمریکا با جنگ آمریکا و اسرائيل با ایران. کارشناسان بر این باورند که جام جهانی ۲۰۲۶ به‌خودی‌خود عامل تعیین‌کننده سیاست خارجی آمریکا نیست، اما در سالی که هم‌زمان با انتخابات میان‌دوره‌ای و فصل اوج مصرف انرژی قرار دارد، به‌عنوان یک «تشدیدکننده حساسیت بازار» عمل می‌کند؛ به این معنا که اگر تنش‌های ژئوپلیتیکی (به‌ویژه در خاورمیانه) باعث جهش قیمت نفت و سوخت جت شوند، فشار سیاسی بر دولت آمریکا برای جلوگیری از شوک انرژی و حفظ ثبات قیمت بنزین افزایش می‌یابد، نه به خاطر خود جام جهانی، بلکه به دلیل اثر مستقیم آن بر تورم و رفتار رأی‌دهندگان. به‌طوری‌که طبق نظرسنجی جدید رویترز و مؤسسه فرانسوی ایپسوس، افزایش قیمت سوخت و هزینه زندگی یکی از عوامل اصلی افت محبوبیت ترامپ در مناطق روستایی شده است و جمهوری‌خواهان نگران انتخابات میان‌دوره‌ای ۲۰۲۶ هستند.