دیپلماسی علمی سیاسی ترکیه در کشورهای ترک زبان

  دکتر سید جلال ابراهیمی- مدیر مرکز پژوهش و تحقیقات ایران و ترکیه
 وقتی قرار شد دانشگاه احمد یسوی یعنی دانشگاه کشورهای ترک زبان تشکیل شود دمیرل گفت : یک سد کمتر میسازیم و دانشگاه ترک زبان یسوی را تشکیل میدهیم.
دانشگاه یسوی یکی از حلقه های اتحاد ترک زبانان است و تاریخ فرهنگ و اندیشه ترک زبانان را ترویج میکند.
30 سال پیش در دولت تازه شکل گرفته قزاقستان و ترکیه تصمیم گرفتند به 2000 دانشجو از تمامی جمهوری های ترک زبان بورسیه تحصیلی بدهند و تاکنون بسیاری از کشورها از این بورسیه استفاده کردند.
 هم اکنون ترکیه و قزاقستان دیپلماسی فرهنگی را در کنار اقتصاد سیاسی توامان انجام میدهند.
کالین سخنگوی ریاست جمهوری ترکیه در کارگاه آموزش ترکیه و قزاقستان که در دانشگاه احمد یسوی برگزار شده بود گفت : فرصت های دانشگاه یسوی را در حوزه علمی و سیاسی به کلیه حوزه های جهان ترک عمومیت میدهیم و این یک ضرورت استراتژیک و صفحه جدید بزرگ در روابط ترک زبان و یک افق سیاسی جدید است.
کالین گفت : ما از یک دوره بسیار استراتژیک، تاریخی و حساس عبور میکنیم که در آن جهان ترک دوباره شروع به بهبودی کرده است. او گفت :جهان ترک در حال متحد شدن است و افق جدیدی را باز میکند.
چندی قبل در مقاله ای نوشتم که ترکیه در حال تجمیع قدرت های جمهوری های ترک زبان و ایجاد ناسیونالیسم، پان ترکیسم است که نشست سازمان کشورهای ترک زبان در سمرقند و همچنین مجمع و نشست فوق العاده کشورهای ترک زبان به دنبال ایجاد یک بازارمشترک اقتصادی در کنار کمک های استراتژیک یک جامعه ترک به همدیگر است. 
کالین کمک به آذربایجان را در جنگ قره باغ در راستای استراتژی کشورهای ترک زبان توجیه و تفسیر میکند و میگوید پیروزی قره باغ نه تنها در ترکیه و آذربایجان بلکه در کل جهان ترک و آسیای مرکزی جشن گرفته شد.
او گفت : تحولات اخیر به خصوص بحران انرژی و غذا که با جنگ اوکراین شروع شد نقش کشورهای ترک زبان را در تامین انرژی با توجه به ذخایر عظیم انرژی در کشورهای ترک زبان نقشه انرژی را از شرق به غرب تغییر میدهد و هم اکنون این نقشه در حال شکل گیری است.
او گفت : جهان ترک در 10 سال آینده نقش حیاتی ایفا خواهد کرد به ویژه از طریق کریدور انرژی که با TANAP ساخته ایم که امروز گاز آذربایجان به اروپا برسد در آینده نزدیک انتقال انرژی ترکمنستان و شاید قزاقستان به اروپا و بازارهای جهانی خواهد رسید.
گفته میشود که در نیمه ماه جاری نشست سه جانبه ترکیه، ترکمنستان، آذربایجان برگزار میشود و سازمان دهی مجدد کشورهای ترک زبان انجام میشود و نیز در اجلاس های آتی اتخاذ تصمیمات جدید در حوزه تامین انرژی و تضمین امنیت غذایی و نقش کشورهای ترک زبان را در میان مدت بررسی میکنند.